(1) ప్రతి రాష్ట్రానికి ఒక శాసనసభ ఉంటుంది. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో శాసనసభతో పాటు శాసన మండలి కూడా ఉంటుంది; మరికొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఒకే సభ ఉంటుంది.
(2) శాసన మండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో రెండు సభలు ఉంటాయి: శాసనసభ, శాసన మండలి. మిగతా రాష్ట్రాల్లో శాసనసభ మాత్రమే ఉంటుంది.
(1) ఒక రాష్ట్రంలో శాసన మండలిని రద్దు చేయాలని లేదా శాసన మండలి లేని రాష్ట్రంలో దానిని ఏర్పాటు చేయాలని రాష్ట్ర శాసనసభ ప్రత్యేక తీర్మానం ఆమోదిస్తే, పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఆ రాష్ట్ర శాసన మండలిని ఏర్పాటు చేయవచ్చు లేదా రద్దు చేయవచ్చు. ఆ తీర్మానానికి శాసనసభ మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో పాటు, హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల్లో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మద్దతు ఉండాలి.
(2) ఈ అధికరణం ప్రకారం పార్లమెంటు చేసే చట్టం, రాజ్యాంగాన్ని సవరించే చట్టంగా పరిగణించబడదు; అందువల్ల 368వ అధికరణంలోని ప్రక్రియ దీనికి వర్తించదు.
(1) ప్రతి రాష్ట్ర శాసనసభ, ఈ అధికరణంలోని నిబంధనలకు లోబడి, ప్రత్యక్ష ఎన్నికల ద్వారా రాష్ట్రంలోని ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాల నుంచి ఎన్నికయ్యే సభ్యులతో కూడి ఉంటుంది.
(2) ప్రతి రాష్ట్రం ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాలుగా విభజించబడాలి. నియోజకవర్గాల పరిమాణం సాధ్యమైనంతవరకు సమానంగా ఉండేలా, ప్రతి నియోజకవర్గానికి జనాభా మరియు కేటాయించిన స్థానాల సంఖ్య మధ్య నిష్పత్తి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సాధ్యమైనంతవరకు సమానంగా ఉండేలా ఏర్పాట్లు చేయాలి.
(3) ప్రతి జనగణన పూర్తయిన తర్వాత, సంబంధిత జనాభా గణాంకాలు ప్రచురించబడిన వెంటనే, రాష్ట్రంలోని శాసనసభ స్థానాల సంఖ్యను, రాష్ట్రాన్ని ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాలుగా విభజించే విధానాన్ని పునఃసర్దుబాటు చేయాలి. అయితే ఈ పునఃసర్దుబాటు, అప్పటికి అమల్లో ఉన్న సంబంధిత రాజ్యాంగ నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది.
భారత రాజ్యాంగం రాష్ట్రాల శాసన వ్యవస్థలో ఏకసభా, ద్విసభా విధానాలకు అవకాశం కల్పిస్తుంది. శాసన మండలి ఏర్పాటు లేదా రద్దు విషయంలో రాష్ట్ర శాసనసభ ప్రత్యేక తీర్మానం ఆమోదించిన తర్వాత పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు. శాసనసభ సభ్యులు ప్రజల ప్రత్యక్ష ఓటుతో ఎన్నికవుతారు. నియోజకవర్గాల విభజనలో జనాభా ప్రాతినిధ్యం, స్థానాల పంపిణీ మధ్య సాధ్యమైనంత సమతుల్యత ఉండాలనే సూత్రం పాటించాలి.
(1) శాసన మండలి ఉన్న రాష్ట్రంలో, మండలి సభ్యుల మొత్తం సంఖ్య ఆ రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యుల మొత్తం సంఖ్యలో మూడింట ఒక వంతుకు మించరాదు. అయితే శాసన మండలి సభ్యుల సంఖ్య నలభై మందికి తక్కువగా ఉండరాదు.
(2) శాసన మండలి సభ్యులలో, సాధ్యమైనంతవరకు—
(a) సుమారు మూడింట ఒక వంతు సభ్యులు, కనీసం మూడు సంవత్సరాలుగా స్థానిక సంస్థల సభ్యులుగా ఉన్నవారు, లేదా పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా పేర్కొన్న స్థానిక సంస్థలలో సభ్యులుగా ఉన్నవారు ఉండే ఎన్నికల మండలి ద్వారా ఎన్నికవుతారు;
(b) సుమారు పన్నెండో వంతు సభ్యులు, కనీసం మూడు సంవత్సరాలుగా భారతదేశంలోని ఏ విశ్వవిద్యాలయంలోనైనా పట్టభద్రులై ఉన్నవారి ఎన్నికల మండలి ద్వారా ఎన్నికవుతారు;
(c) సుమారు పన్నెండో వంతు సభ్యులు, కనీసం మూడు సంవత్సరాలుగా మాధ్యమిక పాఠశాల స్థాయి కంటే తక్కువ కాని విద్యాసంస్థల్లో బోధన చేస్తున్న ఉపాధ్యాయుల ఎన్నికల మండలి ద్వారా ఎన్నికవుతారు;
(d) సుమారు మూడింట ఒక వంతు సభ్యులు, శాసనసభ సభ్యుల ద్వారా ఎన్నికవుతారు; అయితే ఈ ఎన్నికలో శాసనసభ సభ్యులు కాని వారు ఓటు వేయరాదు;
(e) మిగిలిన సభ్యులను గవర్నర్ నామినేట్ చేస్తారు. వారు సాహిత్యం, విజ్ఞానం, కళ, సహకార ఉద్యమం లేదా సామాజిక సేవ వంటి రంగాల్లో ప్రత్యేక జ్ఞానం లేదా ఆచరణాత్మక అనుభవం కలిగినవారై ఉండాలి.
(3) శాసన మండలిలోని ఎన్నికైన సభ్యులను, సంబంధిత ఎన్నికల కోసం ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటైన ఎన్నికల మండలుల ద్వారా, అనుపాత ప్రాతినిధ్య విధానం ప్రకారం, ఒకే బదిలీ చేయగల ఓటు విధానంతో ఎన్నుకోవాలి.
(4) శాసన మండలి సభ్యుల ఎన్నికలకు సంబంధించిన నియోజకవర్గాల నిర్వచనం, స్థానాల కేటాయింపు, ఎన్నికల ప్రక్రియ వంటి అంశాలను పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా నియంత్రించవచ్చు.
(1) ప్రతి రాష్ట్ర శాసనసభ, ముందుగా రద్దు చేయబడకపోతే, తన మొదటి సమావేశానికి నిర్ణయించిన తేదీ నుంచి ఐదు సంవత్సరాలు కొనసాగుతుంది. ఆ ఐదేళ్ల గడువు ముగిసినప్పుడు శాసనసభ స్వయంచాలకంగా రద్దవుతుంది. అయితే అత్యవసర పరిస్థితి అమల్లో ఉన్నప్పుడు, పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా శాసనసభ పదవీకాలాన్ని ఒకేసారి ఒక సంవత్సరం చొప్పున పొడిగించవచ్చు. అత్యవసర పరిస్థితి ముగిసిన తర్వాత ఆ పొడిగింపు ఆరు నెలలకు మించి కొనసాగరాదు.
(2) రాష్ట్ర శాసన మండలి రద్దు చేయబడదు; సాధ్యమైనంతవరకు దాని సభ్యుల్లో మూడింట ఒక వంతు మంది ప్రతి రెండేళ్లకోసారి పదవీ విరమణ చేస్తారు. ఈ క్రమాన్ని పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా నియంత్రించవచ్చు.
ఒక వ్యక్తి రాష్ట్ర శాసనసభ లేదా శాసన మండలి సభ్యుడిగా ఎన్నిక కావడానికి అర్హుడవ్వాలంటే, భారత పౌరుడై ఉండాలి; ఎన్నికల సంఘం అధికారం కలిగిన వ్యక్తి ముందు మూడవ షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్న నమూనా ప్రకారం ప్రమాణం చేయాలి లేదా ప్రతిజ్ఞ చేయాలి. శాసనసభ స్థానానికి కనీస వయస్సు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు; శాసన మండలి స్థానానికి కనీస వయస్సు ముప్పై సంవత్సరాలు. పార్లమెంటు చేసిన చట్టం ద్వారా నిర్దేశించిన ఇతర అర్హతలూ ఉండాలి.
(1) గవర్నర్ శాసనసభ లేదా ప్రతి సభను అవసరమైనప్పుడు సమావేశానికి పిలవాలి. ఒక సమావేశం చివరి సమావేశం నుంచి తదుపరి సమావేశం మొదటి సమావేశం వరకు ఆరు నెలల కంటే ఎక్కువ విరామం ఉండకూడదు.
(2) గవర్నర్—
(a) సభను లేదా సభలను ఎప్పటికప్పుడు వాయిదా వేయవచ్చు;
(b) శాసనసభను రద్దు చేయవచ్చు.
(1) గవర్నర్ శాసనసభకు లేదా శాసన మండలి ఉన్న రాష్ట్రంలో ఏ సభకైనా సందేశాలు పంపవచ్చు. ఆ సందేశం సభలో పరిశీలనలో ఉన్న బిల్లుకు సంబంధించినదైనా లేదా మరే ఇతర అంశానికి సంబంధించినదైనా కావచ్చు. సందేశం అందుకున్న సభ ఆ అంశాన్ని వీలైనంత త్వరగా పరిశీలించాలి.
(2) గవర్నర్ శాసనసభను లేదా శాసన మండలి ఉన్న రాష్ట్రంలో రెండు సభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించవచ్చు; ఆ ప్రయోజనం కోసం సభ్యుల హాజరును కోరవచ్చు.
(1) ప్రతి సాధారణ ఎన్నిక తర్వాత మొదటి సమావేశం ప్రారంభంలో, అలాగే ప్రతి సంవత్సరం మొదటి సమావేశం ప్రారంభంలో, గవర్నర్ శాసనసభకు లేదా రెండు సభలు ఉన్న రాష్ట్రంలో ఉభయ సభల సంయుక్త సమావేశానికి ప్రసంగించాలి. ఆ ప్రసంగంలో శాసనసభ సమావేశానికి పిలిచిన కారణాలను తెలియజేయాలి.
(2) ఈ అధికరణంలో సూచించిన ప్రసంగం తర్వాత, సభల విధి నిర్వహణ నియమాలు ప్రసంగంలో పేర్కొన్న అంశాలపై చర్చకు సమయం కేటాయించాలి.
ప్రతి మంత్రి, రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్‌కు శాసనసభలో లేదా శాసన మండలి ఉన్న రాష్ట్రంలో రెండు సభల్లోనూ మాట్లాడే, ఇతర విధంగా పాల్గొనే హక్కు ఉంటుంది. అయితే ఈ అధికరణం ఆధారంగా మాత్రమే వారు ఓటు వేయడానికి అర్హులు కారు.
ప్రతి రాష్ట్ర శాసనసభ, వీలైనంత త్వరగా, తన సభ్యుల్లో ఇద్దరిని వరుసగా స్పీకర్, ఉపస్పీకర్‌గా ఎన్నుకోవాలి. స్పీకర్ లేదా ఉపస్పీకర్ పదవి ఖాళీ అయినప్పుడు, సభ మరొక సభ్యుడిని ఆ పదవికి ఎన్నుకోవాలి.
రాష్ట్ర శాసనసభలు రాష్ట్రంలో చట్టాలు రూపొందించడం, ప్రభుత్వ పనితీరును పరిశీలించడం, ప్రజల సమస్యలను చర్చించడం వంటి ముఖ్యమైన బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తాయి. శాసనసభ పదవీకాలం సాధారణంగా ఐదు సంవత్సరాలు; శాసన మండలి మాత్రం శాశ్వత సభగా కొనసాగుతుంది, దాని సభ్యులు దశలవారీగా పదవీ విరమణ చేస్తారు. గవర్నర్ సమావేశాలను పిలవడం, వాయిదా వేయడం, శాసనసభను రద్దు చేయడం వంటి రాజ్యాంగపరమైన చర్యలు తీసుకుంటారు. సభలో స్పీకర్, ఉపస్పీకర్ వ్యవస్థ సభా కార్యకలాపాలను నియమబద్ధంగా నిర్వహించేందుకు సహాయపడుతుంది.